Wilczyca z Puszczy Boreckiej

Leśniczy Marek Zawadzki od siedmiu lat mieszkał sam w gajówce pod Gołdapią. Żona odeszła, dzieci wyprowadziły się do Olsztyna, a on został z psem, radiem i lasem. Codziennie o świcie wychodził na obchód, wieczorem wracał do kuchni pachnącej dymem z kozy, jadł kanapkę z ogórkiem kiszonym i szedł spać. Tak wyglądało jego życie, odkąd pamiętał.

Szczególnie uważnie pilnował zakola rzeki, gdzie zimą tworzyło się rozlewisko i cienki lód. Miejsce zdradliwe — pod śniegiem kryły się pęknięcia, których nie było widać. A mimo to nastolatkowie z pobliskiej wsi wciąż tam przychodzili, żeby popisać się na łyżwach przed dziewczynami. Marek złościł się na nich, przeganiał, ale wracał tam każdego dnia, jakby czuł, że prędzej czy później coś się wydarzy.

Tego dnia, w połowie stycznia, panowała dziwna cisza. Nawet wiatr ucichł, tylko śnieg skrzypiał pod butami. I nagle — dźwięk. Cichy, niezrozumiały. Ani wycie, ani krzyk. Marek zatrzymał się, nasłuchiwał, a serce zaczęło mu walić mocniej, niż powinno o tej porze dnia.

Dźwięk powtórzył się, wyraźniejszy. Ktoś był przy wodzie.

Pobiegł w stronę rozlewiska. To, co zobaczył, kazało mu stanąć jak wryty. W lodowatej wodzie miotała się wilczyca. Duża, ciężka, z wyraźnie zaokrąglonym brzuchem. Próbowała wydostać się na brzeg, łapy ślizgały się po krawędzi lodu, a ona za każdym razem spadała z powrotem do wody. Ruchy miała urywane, rozpaczliwe. Dławiła się, oddychała z trudem, od czasu do czasu wydając ten sam przerywany dźwięk, który usłyszał wcześniej.

Wilki to zwierzęta szybkie i silne. Ale ciąża odebrała jej zwrotność — nie mogła się odbić, nie miała się o co oprzeć. Lód pod nią pękał, kruszył się drobnymi kawałkami, a z każdą sekundą ubywało jej sił. Woda wokół ciemniała od mokrej sierści.

Marek wiedział, że ma przed sobą drapieżnika. Jeden błąd — i mogło się to źle skończyć. Ale nie potrafił po prostu patrzeć, jak zwierzę tonie na jego oczach. Podszedł ostrożnie, położył się płasko na lodzie, żeby rozłożyć ciężar ciała, i wyciągnął ręce. Wilczyca cofnęła się, pokazała zęby, choć na agresję ledwie starczało jej sił. Chwycił ją za gęsty, mokry kark, napiął całe ciało i pociągnął. Lód pod nim trzeszczał, woda pryskała w twarz, dłonie drętwiały z zimna — ale nie puszczał. Ciągnął ją centymetr po centymetrze, aż w końcu wywlókł na pewny lód.

Wilczyca padła obok, dysząc, niezdolna nawet się podnieść. Marek opadł na plecy, próbując złapać oddech, czując, jak mróz wgryza się w kości. Wtedy jeszcze nie wiedział, że ten jeden gest dobroci odmieni całe jego życie.

Wilczyca nie uciekła od razu. Leżała jeszcze kilka minut, patrząc na niego zmęczonymi oczami, po czym z trudem wstała i zniknęła w zaroślach, zostawiając na śniegu ślady krwi z rozciętej łapy. Marek wrócił do gajówki, wysuszył ubranie przy piecu i uznał sprawę za zamkniętą. Nie wiedział, że to dopiero początek.

Trzy dni później na progu gajówki znalazł ślady — wielkie, wyraźne, prowadzące od lasu wprost pod drzwi. A obok, w śniegu, leżał martwy zając, ułożony niemal starannie, jakby ktoś zostawił go tam celowo. Marek się roześmiał, myśląc, że to przypadek. Ale zając pojawiał się znowu — raz w tygodniu, czasem częściej. Wilczyca płaciła dług, jak umiała.

Kłopoty zaczęły się w lutym, kiedy do wsi przyjechała ekipa z nadleśnictwa regionalnego razem z myśliwym Ryszardem Osipiakiem — człowiekiem, który od lat polował na wilki nielegalnie, twierdząc, że "chronią stada owiec przed drapieżnikami". Ktoś doniósł, że w okolicy grasuje wilczyca z młodymi, i Osipiak zwietrzył okazję: skóra wilczycy w ciąży, a potem szczeniąt, to były na czarnym rynku niezłe pieniądze — nawet trzy tysiące złotych za sztukę.

Marek usłyszał o tym w sklepie spożywczym we wsi, gdzie sprzedawczyni Basia, wycierając ladę, rzuciła mimochodem: "Podobno Osipiak znowu się uzbroił, mówi, że widział wilczycę koło waszego rozlewiska". Marek poczuł, jak żołądek mu się ściska.

Wrócił do gajówki i przez cały wieczór nie mógł usiedzieć na miejscu. Wiedział, gdzie wilczyca urządziła nowe legowisko — widział to po tropach, po ostrożności, z jaką się poruszała, unikając otwartych przestrzeni. Wiedział też, że jeśli Osipiak ją znajdzie, nie będzie się patyczkował z żadnymi przepisami o ochronie gatunkowej.

Zadzwonił do znajomego z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Olsztynie, z którym współpracował przy monitoringu populacji wilków. Powiedział wprost: jeśli w ciągu tygodnia ktoś nie przyjedzie i nie obejmie tego terenu formalną ochroną, wilczyca i jej mioty zginą od kuli kłusownika, a nikt nawet nie zdąży tego udowodnić.

Cztery dni później, w środę wieczorem, Marek zauważył światło latarki migające między drzewami w stronę jaru, gdzie — jak podejrzewał — wilczyca miała nowe schronienie. Chwycił kurtkę, telefon i wybiegł w mróz, nie czekając na nikogo. Znalazł Osipiaka klęczącego przy zaroślach, z bronią gotową, wpatrzonego w ciemność, skąd dobiegało ciche skomlenie szczeniąt.

— Odłóż strzelbę — powiedział Marek, stając w świetle latarki tak, żeby myśliwy go zobaczył.

— To mój teren łowiecki, leśniczy, nie twój las prywatny — odparł Osipiak, nie odrywając wzroku od celownika.

— To jest obszar chroniony od trzech dni. Mam papier z RDOŚ w kieszeni. Strzelisz — to już nie kłusownictwo, to przestępstwo z paragrafu o gatunkach chronionych. Do pięciu lat.

Osipiak zawahał się, spojrzał na Marka, potem na telefon w jego drugiej ręce, z którego dobiegał głos — Marek zdążył wcześniej połączyć się z posterunkiem policji w Gołdapi i zostawić linię otwartą. Myśliwy zaklął, opuścił broń i odszedł w stronę drogi, mrucząc coś o "wariatach, co bronią wilków bardziej niż ludzi".

Wilczyca urodziła pięcioro szczeniąt w tym samym jarze. Marek przez kolejne tygodnie zostawiał kawałki mięsa przy skraju polany, na tyle daleko, żeby nie oswajać zwierząt, na tyle blisko, żeby przeżyły najtrudniejszy okres. Wiosną, kiedy śnieg zszedł, a rozlewisko znowu zamieniło się w spokojną rzekę, widział ją ostatni raz — stała na wzgórzu z całą swoją gromadką, patrzyła w jego stronę przez chwilę, a potem odwróciła się i zniknęła w głębi Puszczy Boreckiej razem z młodymi.

Marek nigdy nikomu we wsi nie opowiedział całej historii — ludzie i tak uważali go za dziwaka, który rozmawia z lasem. Ale co roku, w połowie stycznia, wychodził nad to samo rozlewisko i stał tam chwilę, patrząc na lód, wspominając ciężar mokrej sierści w zmarzniętych dłoniach.