Vlek op de cashmere

— De personeelsingang is achter het gebouw, bij de bevoorrading. Loop daarlangs. — Marieke blokkeerde de deur met haar schouder, haar neus optrekkend als bij een vieze lucht. — Bart, zeg tegen de portier dat hij deze… bezoekster naar buiten begeleidt.

Lotte bleef op de bovenste traptree staan. De wind van de Maas sneed dwars door haar dunne regenjas. Het rook naar gegrild vlees en dennenhout — het terras van het golfclubrestaurant was versierd met fakkels. Achter Marieke, de ex-vrouw van haar man Thomas, stond de maître met een tablet in zijn handen, ongemakkelijk heen en weer wiegend.

— Mevrouw De Boer, de gastenlijst is gisteren al goedgekeurd door… — begon hij, maar hij zweeg toen hij haar boze blik ontmoette.

— Ik ben medeaandeelhouder van deze club, Bart. En ik zeg dat die vrouw hier niets te zoeken heeft. We hebben een besloten familiediner ter ere van de verjaardag van mevrouw Van Doorn senior.

Lotte pakte haar telefoon. Op het scherm lichtte een berichtje op van haar man: "Loop uit bij de notaris, begin maar zonder mij, ben er zo." Ze keek Marieke aan. Die droeg een jurk met een gewaagde open rug, en om haar pols glansde een zware gouden armband.

— Marieke Jansen, ga aan de kant, — zei Lotte rustig. — Ik ga geen scène maken op de stoep. Thomas is er zo.

— Oh, wat eng, — Marieke rolde theatraal met haar ogen, maar deed wel een stap terug. — Loop maar door. Blijf alleen met je handen van de spullen af. Je bent vast gewend om bij vreemden achter aan te lopen, van je vorige baantje — dan grijp je zo'n antiek lepeltje mee in je zak.

Lotte liep langs haar het ruime zaal binnen, bekleed met donker hout. Er speelde een ingehuurde saxofonist. Obers deelden geluidloos de amuses rond. Ze zag meteen haar schoonmoeder. Mevrouw Van Doorn senior — Agnes — zat aan het hoofd van de lange tafel, omringd door vriendinnen.

Toen de vrouwen Lotte zagen, viel het gesprek stil.

— Goedenavond, mevrouw Van Doorn. Gefeliciteerd, — Lotte kwam dichterbij.

Agnes nam een slok uit haar glas, zette het neer en depte haar lippen met een servet.

— Dus je bent toch gekomen. We vroegen ons al af of je het lef zou hebben om zonder Thomas in beschaafd gezelschap te verschijnen. Het standsverschil valt toch wel op.

— Thomas loopt uit op zijn werk, — Lotte liet zich niet provoceren. Ze liep naar een vrij tafeltje bij het grote panoramaraam en ging zitten, haar handtas recht voor zich neerleggend op het tafelkleed.

Ze was het wel gewend. Drie jaar geleden werkte Lotte nog als gewoon verpleegkundige in het Maasstad Ziekenhuis. Zij had de vader van Thomas verzorgd na een zware beroerte. Thomas zat destijds dagenlang op een plastic stoel in de gang. Hij zag haar zonder make-up, moe, in haar gekreukte werkkleding. Een jaar later trouwden ze.

De familie had de "verpleegster" nooit geaccepteerd. Agnes en Marieke, die na de scheiding opmerkelijk goed met elkaar overweg konden, beschouwden haar als een vergissing. Samen beheerden ze deze golfclub — Thomas had hem jaren geleden gekocht als nevenproject en het beheer aan zijn moeder overgelaten. Lange tijd dekte hij gewoon de verliezen af, totdat hij Lotte — die inmiddels een opleiding bedrijfseconomie had afgerond — twee maanden geleden vroeg de boeken te bekijken.

Wat ze vond, deed Thomas nog dezelfde avond de beveiligingsdienst van zijn holding inschakelen. Er verdwenen ruim driehonderdduizend euro via fictieve facturen. Hoveniersdiensten, inkoop van designmeubilair, gevelrenovatie — alles werd betaald aan bedrijfjes die geregistreerd stonden op naam van Marieke's broer. Schoonmoeder en ex-vrouw bestalen Thomas systematisch. Lotte had het volledige accountantsrapport pas eergisteren ontvangen; Thomas had de overdracht van de club zorgvuldig voorbereid en zou de papieren pas tekenen zodra de laatste handtekening onder het rapport stond.

Het diner kwam op stoom. Het hoofdgerecht werd opgediend. Lotte checkte haar mail op haar telefoon toen er een schaduw over haar scherm viel. Marieke stond naast haar. In haar hand hield ze een breed wijnglas, tot de rand gevuld met donkerrode wijn.

— Zo, Thomas komt dus niet, — zei Marieke rekkend. Ze rook naar sigaretten en zware parfum. — Snapt hij eindelijk dat zijn ex-verpleegkundige meenemen naar buiten gewoon gênant is?

— Ga liever aan de kant, Marieke, — antwoordde Lotte, haar telefoon vergrendelend.

— Of anders? Ga je het aan je mannetje vertellen? — Marieke boog zich dichterbij. — Je bent hier niemand. Een goedkoop vervangstuk dat gewoon geluk heeft gehad. Maar wij weten heel goed waar jij staat.

Marieke maakte een scherpe polsbeweging. Het glas kantelde. De donkerrode vloeistof kletterde recht op Lottes lichte broek. De koude vloeistof trok direct in de stof. Het droop langs haar benen naar beneden, lelijke vlekken achterlatend.

De saxofonist sloeg een valse noot. Gesprekken aan de omliggende tafels vielen stil.

— Genieten maar, verpleegstertje! — riep Marieke door de hele zaal. — Oeps. Mijn hand gleed uit. Nou ja, dat wast wel weer uit. Jij bent toch gewend om andermans smerigheid schoon te maken.

Vanaf de hoofdtafel klonk hard gelach van Agnes. Ze probeerde haar plezier niet eens te verbergen.

Lotte bleef rechtop zitten. Ze sprong niet op, ging niet paniekerig deppen met servetjes. Ze vouwde haar servet dubbel, legde het naast haar bord en keek naar het triomfantelijke gezicht van Marieke.

Op dat moment zwaaiden de zware eiken deuren open. Thomas kwam binnen, terwijl hij onderweg de knoop van zijn colbert losmaakte. Hij nam de verstijfde gasten in zich op, zijn lachende moeder, Marieke met het lege glas in haar hand — en zijn blik bleef hangen op de bevlekte kleding van zijn vrouw.

Hij liep naar hun tafeltje. Hij trok zijn colbert uit en legde het over Lottes schoot, de vlek bedekkend. Toen richtte hij zich tot Marieke.

— Thomas, het ging per ongeluk… — begon Marieke te stamelen, instinctief een stap naar achteren.

Thomas verhief zijn stem niet. Hij sprak juist zachter dan normaal, zodat de gasten gedwongen waren om te luisteren.

— Mama. Marieke. Ik had het plan om dit morgen op kantoor te bespreken, zonder publiek. Maar als jullie zo van toeschouwers houden…

Hij haalde uit zijn binnenzak een dubbelgevouwen, dik document met een blauwe stempel en legde het op tafel voor Lotte neer.

— De afgelopen twee maanden hebben accountants de boekhouding van de club doorgelicht, op verzoek van mijn vrouw. Het eindrapport kwam eergisteren binnen, — Thomas gebaarde naar Lotte.

Agnes' gelach brak af. Ze leunde zwaar met beide handen op het tafelblad. Marieke werd bleek.

— Fictieve facturen voor onderhoud van de vijver. Servetten ingekocht voor de prijs van Italiaanse zijde, bij de eenmanszaak van jouw broer, Marieke. Een dakrenovatie die nooit heeft plaatsgevonden. Driehonderdduizend euro, bij elkaar, — Thomas somde het droog op, als een boekhoudkundig rapport.

— Thomas, jongen, dit moet een misverstand zijn… — de stem van Agnes trilde. — We zijn toch familie… Die vrouw heeft je voorgelogen!

— Alle documenten liggen al bij de beveiligingsdienst. Maar ik heb besloten geen aanklacht in te dienen tegen mijn eigen moeder. Er is één voorwaarde.

Thomas tikte met zijn vinger op het document op de tafel.

— Zodra het rapport binnen was, heb ik de overdracht van deze golfclub getekend. De enige eigenaar is nu Lotte. Vanaf dit moment bepaalt zij wie hier werkt en wie hier te gast is.

In de zaal viel een totale stilte. Alleen het knetteren van het haardvuur was te horen.

— En wat jullie twee betreft, — Thomas richtte zijn blik op Marieke. — Bart!

De maître dook meteen achter een pilaar vandaan.

— Bel een taxi voor mevrouw Jansen. Ze heeft precies drie minuten om haar jas te pakken en het terrein te verlaten dat nu toebehoort aan mijn vrouw. Als ze langer blijft, bel je de beveiliging.

Marieke slikte krampachtig. Ze keek de gasten aan, zoekend naar steun, maar de mensen keken weg. Niemand wilde het voor haar opnemen tegenover de eigenaar van de holding. Marieke smeet haar lege glas op tafel en liep zonder afscheid te nemen met snelle passen naar de uitgang.

Thomas liep naar de tafel van zijn moeder.

— Mama. Je bedrijfspassen zijn vanaf vandaag geblokkeerd. Als je geld nodig hebt om van te leven, maak dan een afspraak met de nieuwe directeur. Met Lotte. Via het secretariaat.

Hij liep terug naar zijn vrouw en stak zijn hand uit. Lotte pakte zijn warme vingers en stond op.

— Excuses voor het verstoorde diner, — Thomas keek de gasten aan. — Het eten en de drank zijn betaald, geniet van de avond.

Ze liepen naar buiten, de trap af. De ijskoude wind streelde over hun gezichten. Thomas trok Lotte dicht tegen zich aan, haar beschuttend tegen de tocht.

— Sorry dat ik niet eerder kon komen, — zei hij.

— Het is goed, — Lotte leunde tegen zijn schouder. — De stomerijrekening boek ik wel als representatiekosten van het bedrijf.

Drie weken later stond Lotte in het kantoortje achter de bar van de club, met de nieuwe eigendomspapieren voor zich. Ze had net het laatste deelbedrag gemarkeerd: veertienduizend euro, de resterende post van de driehonderdduizend die Marieke's broer nog aan de club schuldig was, met een betalingsregeling van zes maanden. Bart klopte op de deur.

— Mevrouw De Boer — Agnes Van Doorn staat bij de receptie. Ze wil u spreken over haar maandelijkse toelage.

Lotte sloot de map en liep de gang op. Bij de receptie stond Agnes, zonder vriendinnen, haar handtas tegen zich aan gedrukt als een schild. Lotte bleef in de deuropening staan en keek haar aan.

— Ik luister, Agnes, — zei ze.