Het medaillon van haar moeder

Op de avond van de voorjaarsgala in het Conservatorium Hotel aan de Paulus Potterstraat zat Marieke van Dongen op een barkruk bij de ingang, met haar duimen om een klein zilveren medaillon geklemd. Ze droeg geen avondjurk. Een eenvoudige blazer, geleend van haar zus, en schoenen die ze al drie jaar had.

Ze was er niet voor het champagnebuffet. Ze was er om Theodoor Bakhuizen te zien, de man die haar vader twaalf jaar geleden had weggewerkt bij de scheepswerf in Rotterdam en die nu, stijf in een maatpak, met investeerders stond te lachen onder de kroonluchters, terwijl hij om de haverklap naar de deur keek alsof hij iemand verwachtte die hem zou komen vertellen dat alles goed zou komen.

Een vrouw in een witte jurk met een glas prosecco in de hand liep voorbij, keek Marieke van top tot teen aan en bleef staan.

"Wie heeft jou binnengelaten? Dit is geen plek voor mensen zoals jij."

Marieke antwoordde niet meteen. Ze wreef met haar duim over het medaillon, het enige wat ze nog van haar moeder had.

De vrouw — Carolien, de echtgenote van Bakhuizen, zoals Marieke later zou ontdekken — grijnsde.

"Is dat je enige sieraad?"

Ze wachtte geen antwoord af. Met één beweging rukte ze de ketting van Marieke's nek en liet hem vallen op de marmeren vloer. Haar hak kwam neer. Het medaillon brak in twee stukken, precies in de naad waar Marieke's moeder het ooit had laten repareren.

Marieke's handen trilden toen ze zich bukte. Ze griste twee briefjes van vijftig weg die Carolien uit haar clutch had getrokken en haar tegen de borst gooide.

"Hier. Koop een nieuwe en verdwijn."

"Dit medaillon," zei Marieke, en haar stem brak middenin de zin, "droeg mijn moeder op de dag dat mijn vader zijn eigen loods opende in Schiedam. Jij hebt er net je hak in gezet, trut die je bent." Ze slikte het laatste woord bijna in, verbaasd over zichzelf, en knielde om de twee stukjes op te rapen alsof ze bang was dat de vloer ze zou inslikken.

Carolien trok haar wenkbrauwen op en liep door, haar hakken tikkend op het marmer.

Marieke bleef op haar hurken zitten, de scherven in haar vuist geklemd tot het metaal in haar huid drukte. Ze had geweten dat Bakhuizen hier zou zijn — iedereen in de havenwereld van Rotterdam wist dat hij, nu de curator van Vaarwater Holding B.V. een koper zocht voor wat er van zijn rederij over was, elke avond met investeerders ging eten om zelf met een reddingsplan te komen voordat het dossier gesloten werd. Hij had via drie tussenpersonen geprobeerd het bod van Van Dongen Scheepsmotoren B.V. te laten intrekken, had de curator twee keer gebeld met een hoger tegenbod dat hij niet kon onderbouwen, en had zelfs geprobeerd Marieke's bank te bewegen haar kredietlijn op te schorten. Niets had gewerkt. Het dossier liep nog, en vanavond, wist ze, zou de curator hier zijn om met de grootste investeerders te praten.

Ze stond op, stopte de twee scherfjes in haar jaszak en liep naar de bar, waar ze de barman vroeg om een glas water, gewoon om iets in haar handen te hebben.

Ze zag mevrouw Hendrika Smits, de curator, pas tien minuten later, bij de trap naar de eerste verdieping, in gesprek met twee mannen in pak die Marieke niet kende. Ze liep naar haar toe.

"Mevrouw Smits."

De curator keek op. "Marieke. Ik had u hier niet verwacht, u zei dat u niet zou komen —"

"Ik was van gedachten veranderd." Marieke hield haar hand open; de scherven lagen erin als iets wat ze net uit een wond had gehaald. "Bakhuizen staat daar met vier man. Wat zegt hij tegen u?"

"Dat hij morgen met een beter bod komt. Dat hij niet gelooft dat een bedrijf van twee komma drie miljoen omzet in staat is om de sleepboten en de kademeter in Vlaardingen over te nemen." Mevrouw Smits keek even naar Bakhuizen, die vanaf de andere kant van de zaal strak naar hen stond te kijken. "Ik heb hem gezegd dat het dossier morgenochtend om tien uur sluit bij de rechtbank. Niet later."

"Dan moeten we dat vanavond nog regelen." Marieke haalde de map uit haar tas die ze al drie weken bij zich droeg, met het getekende voorstel erin: vierhonderdtwintigduizend euro voor de resterende activa van Vaarwater Holding. "De overeenkomst is klaar. Ik wil het nu tekenen, hier, voordat hij nog iemand kan bellen."

Mevrouw Smits keek haar aan, iets langer dan nodig was. "Weet u het zeker? Er is geen weg terug als u tekent."

"Ik ben hier niet voor de zekerheid," zei Marieke. "Ik ben hier omdat mijn vader twaalf jaar geleden niets had om op te tekenen toen die man hem wegwerkte bij de werf, en ik wel."

Ze liepen samen naar een tafeltje bij het raam, weg van de muziek. Mevrouw Smits haalde haar pen uit haar binnenzak en legde de map open. Marieke's handtekening zwierde iets te snel over de stippellijn, de pen kraste bijna door het papier.

Bakhuizen zag het vanaf de andere kant van de zaal. Hij liep erheen, zijn glas nog in zijn hand, en bleef op een meter afstand staan toen hij zag wat er op de tafel lag.

"Dit kan niet," zei hij. "Dit dossier is nog niet gesloten."

"Het is net gesloten," zei mevrouw Smits, en ze tikte de map dicht. "Van Dongen Scheepsmotoren is de nieuwe eigenaar van de resterende activa van Vaarwater Holding. Inclusief de sleepboten en de kademeter in Vlaardingen."

Bakhuizen keek naar Marieke, zijn mond half open, zijn glas trillend in zijn hand zodat de prosecco bijna over de rand klotste. "Jij. Je vader kon niet eens zijn eigen boekhouding op orde houden."

"Mijn vader meldde úw boekhouding bij de Kamer van Koophandel," zei Marieke. "Fraude met leveranciersfacturen. U heeft hem daarna laten ontslaan en geprobeerd zijn grootste klant over te nemen om zijn bedrijf failliet te krijgen. Het is niet gelukt toen. Het lukt nu ook niet."

Carolien kwam aangelopen, zag de map, zag haar man, en zette haar glas zo hard op de rand van de tafel dat de voet ervan afbrak en het glas in scherven op het marmer viel. Niemand ruimde het op. Ze liep naar de uitgang zonder nog iemand aan te kijken, haar hakken sneller tikkend dan daarvoor.

Bakhuizen probeerde nog iets te zeggen tegen de twee investeerders die bij hem stonden, maar die hadden hun telefoons al gepakt om hun advocaten te bellen.

Marieke bleef bij het tafeltje staan tot de map in de tas van mevrouw Smits verdween. Toen pas voelde ze de scherven nog in haar jaszak, en ze haalde ze eruit, draaide ze tussen haar vingers in het licht van de kroonluchter.

Buiten, op de stoep aan de Paulus Potterstraat, met de kou die door de dunne blazer van haar zus drong, belde ze de juwelier die haar moeder altijd gebruikte, een klein zaakje in de Jordaan, en maakte een afspraak voor de volgende ochtend om het medaillon te laten lassen. Niet vervangen. Gelast, precies op de oude naad.