Cyrus i Marek na Grzybowskiej

Warsztat przy Grzybowskiej

Prowadzę budkę z kluczami i naprawą obuwia na rogu Grzybowskiej, dwadzieścia metrów od przystanku. Siedzę tam od piątej rano do siedemnastej, więc widzę wszystkich z tej okolicy – listonosza, dozorcę z bloku obok, staruszków wyprowadzających psy. I dokładnie stamtąd, z tej budki wielkości szafy, obserwowałem historię pani Grażyny i jej owczarka, którego wszyscy na osiedlu znali jako Cyrusa.

Cyrus miał już dwanaście lat, kiedy zacząłem ich zauważać – siwy pysk, tylne łapy uginające się na schodach, ale oczy jak u szczeniaka, kiedy pani Grażyna wychodziła z klatki. Ona sama miała ze siedemdziesiąt parę lat, chodziła o lasce, drugą ręką zawsze trzymała smycz. Codziennie o tej samej porze, dziewiąta rano, szli na spacer do skweru przy kościele. Powoli. Cyrus stawał co kilka kroków, węszył, ona czekała, nie szarpała.

Syn pani Grażyny, Marek, miał firmę przewozową dwie ulice dalej, kawałek za piekarnią, gdzie zawsze pachniało drożdżówkami z rana. Bywał u matki raz na tydzień, czasem rzadziej. Zauważyłem go, bo parkował tego swojego srebrnego passata wprost na kopercie dla niepełnosprawnych, mimo że nie miał karty. Kiedyś zwróciłem mu uwagę – warsztat to nie miejsce, gdzie się milczy, człowiek gada z klientami cały dzień. Spojrzał na mnie jak na powietrze i pojechał.

Jesienią zeszłego roku Cyrus zaczął się potykać częściej. Widziałem, jak pani Grażyna przystaje z nim na środku chodnika, głaszcze go po łbie, czeka, aż złapie oddech. Ludzie z osiedla pytali, może by już, w tym wieku, może to i lepiej dla psa. Ona tylko kręciła głową i szła dalej, powoli, tym samym tempem co on.

W listopadzie Marek przyjechał w środku tygodnia, co samo w sobie było niecodzienne. Siedziałem akurat przy budce, klientów nie było, więc słyszałem prawie wszystko przez uchylone okno mieszkania na parterze. Powiedział matce, że pies za dużo kosztuje – wizyty u weterynarza, karma specjalna dla starych psów, zastrzyki na stawy. Że mieszkanie śmierdzi lekarstwami. Że powinna go oddać do schroniska albo, jak się wyraził, "rozwiązać sprawę po ludzku, bo pies już nie ma życia".

Pani Grażyna nie odpowiedziała od razu. Wiem, bo Marek wyszedł z klatki czerwony na twarzy, trzasnął drzwiami passata tak, że aż listonosz się obejrzał, i odjechał z piskiem opon na Grzybowskiej, co u nas rzadko się zdarza, bo ulica wąska.

Dwa dni później pani Grażyna przyszła do mnie z kluczem do naprawy – zamek w drzwiach się zaciął. Rozmawialiśmy, jak to zwykle przy takich okazjach, o niczym i o wszystkim. W pewnym momencie powiedziała, bez żadnego wstępu, że idzie do notariusza przy placu, tego z żółtym szyldem obok apteki. Że kawalerka po jej siostrze, która stoi pusta od dwóch lat, nie trafi do Marka. Że napisze testament, w którym mieszkanie przypadnie fundacji zajmującej się starymi psami ze schroniska na Annopolu, pod warunkiem że dożywotnio zaopiekują się Cyrusem, gdyby jej zabrakło wcześniej niż jemu.

Nie pytałem, ile to mieszkanie było warte – nie moja sprawa, chociaż na tej ulicy kawalerki idą teraz za jakieś czterysta parędziesiąt tysięcy złotych. Widziałem tylko, jak dwa tygodnie później wychodziła od notariusza z teczką pod pachą, w drugiej ręce smycz, Cyrus człapał obok, obwąchując latarnię jak zawsze.

Marek dowiedział się chyba w grudniu, bo znowu przyjechał, tym razem wieczorem, kiedy warsztat już zamykałem. Nie wszedł do klatki – stał na chodniku, dzwonił do domofonu, a pani Grażyna nie zeszła. Widziałem przez witrynę, jak stał tak z dziesięć minut, patrząc w górę na okna trzeciego piętra, gdzie paliło się światło. Telefon miał przy uchu cały czas, ale nikt chyba nie odbierał. W końcu wsiadł do passata i odjechał, tym razem bez pisku opon, wolno, jakby czekał, że drzwi się jeszcze otworzą.

Cyrus dożył wiosny. Zmarł w marcu, we śnie, jak mówiła sąsiadka z drugiego piętra, która czasem pomagała pani Grażynie z zakupami. Pochowali go na cmentarzu dla zwierząt pod miastem, tym przy trasie na Piaseczno. Pani Grażyna żyje dalej, wciąż mieszka w tej samej klatce, testament u notariusza wciąż leży niezmieniony – sprawdzałem, bo zapytałem ją wprost, kiedy przyszła kupić nowe sznurowadła, a ona odpowiedziała, że nic nie zmieniła i nie zmieni. Marek nie przyjeżdża już wcale. A ja dalej siedzę w swojej budce na Grzybowskiej i patrzę, kto tędy przechodzi.